banner

De gemeenschap van goederen op de schop?

Onlangs heeft de Tweede Kamer een wetsontwerp goedgekeurd waarin de algehele gemeenschap van goederen wordt gewijzigd in een beperkte gemeenschap van goederen. De Tweede Kamer wil hiermee het huwelijk ‘moderniseren’.

Als de Eerste Kamer het wetsvoorstel ook aanneemt, zou de wijziging van de wet al zo snel als 1 januari 2017 kunnen ingaan.

Maar hoe ziet de gemeenschap van goederen er eigenlijk nu uit en wat zal er veranderen als de wet beperkte gemeenschap van goederen van kracht is?

De huidige situatie: de gemeenschap van goederen
Op dit moment geldt in Nederland de regel dat er tussen  echtgenoten een gemeenschap van goederen bestaat, als er vooraf of tijdens het huwelijk geen huwelijkse voorwaarden zijn gesloten.

De gemeenschap van goederen omvat in beginsel alle goederen en schulden van de echtgenoten, zowel de goederen en schulden die zij hadden bij het aangaan van het huwelijk als de goederen en schulden die zij na het aangaan van het huwelijk verkrijgen. Met andere woorden, indien echtgenoten in gemeenschap van goederen trouwen, vloeien hun vermogens als het ware samen tot één gemeenschappelijk vermogen: ‘Wat van jou is, is van mij en wat van mij is, is van jou’.

Als echtgenoten gaan scheiden, betekent het dat de gemeenschap van goederen in beginsel door de helft gaat: ieder krijgt 50%.

Uitzonderingen zijn mogelijk
Op het uitgangspunt dat alle goederen en schulden van de echtgenoten tot de gemeenschap van goederen behoren, zijn in de wet twee belangrijke uitzonderingen te vinden. Deze uitzonderingen zullen voor echtgenoten voornamelijk van belang worden wanneer zij gaan scheiden, omdat de uitgezonderde goederen en schulden dan niet bij helften verdeeld worden of gedragen hoeven te worden.

Schenking of erfenis onder uitsluitingsclausule
De wet bepaalt dat de schenking of erfenis van de gemeenschap van goederen wordt uitgesloten (en dus niet hoeft te worden gedeeld bij een scheiding) als de overledene of schenker heeft bepaald dat de erfenis of schenking niet in de gemeenschap valt. Deze bepaling door de overledene of schenker wordt ook wel een uitsluitingsclausule genoemd.

Voor een erfenis geldt dat de uitsluitingsclausule moet zijn opgenomen in het betreffende testament.  Bij een schenking is de uitsluitingsclausule in beginsel vormvrij. Zo kan de uitsluiting van een geldbedrag in een schenkingsakte vermeld worden, maar ook een vermelding bij het storten van het bedrag is voldoende. Het is wel van belang dat de uitsluiting voor of tegelijkertijd met de schenking wordt gedaan. Achteraf uitsluiten is niet mogelijk.

Verknochte goederen
De wet bepaalt dat goederen en schulden die op een bijzondere manier aan één van de echtgenoten verknocht (met andere woorden: verbonden) zijn, ook niet in de gemeenschap van goederen vallen.

De wetgever heeft niet ingevuld wanneer er van verknochtheid sprake is; dit mogen de rechters in Nederland dus bepalen. In de rechtspraak zijn inmiddels enkele voorbeelden van verknochte goederen en schulden bekend. Over het algemeen is een aanspraak op smartengeld van één van de echtgenoten verknocht aan die echtgenoot.  Een voorbeeld van een verknochte schuld, is een schuld wegens een strafrechtelijke boete van de man voor mishandeling van de vrouw.

In het achterhoofd dient te worden gehouden dat een goed of schuld niet snel verknocht is, hoezeer ook dat voor de echtgenoten vaak anders voelt.

De (mogelijke) toekomst: een beperkte gemeenschap van goederen
De belangrijkste veranderingen die de wetswijziging zal brengen, is dat – als er geen huwelijkse voorwaarden door partijen worden gesloten – er bij een huwelijk een beperkte gemeenschap van goederen ontstaat. De beperkte gemeenschap van goederen wordt dus de nieuwe norm.

Concreet houdt de beperkte gemeenschap van goederen in dat niet tot deze gemeenschap behoort:
- het vermogen dat is verkregen voor het huwelijk. Goederen én schulden die er al waren voor het huwelijk, zullen dus niet tot deze beperkte gemeenschap van goederen behoren;
- alles wat gedurende het huwelijk uit erfenis of schenking is verkregen. Een uitsluitingsclausule is dus niet meer nodig om een erfenis of schenking buiten de gemeenschap van goederen te houden;
- verknochte goederen. Deze goederen blijven – net als bij de algehele gemeenschap van goederen -buiten de beperkte gemeenschap van goederen.

De nieuwe wet zal alleen van toepassing op huwelijken die worden gesloten nadat deze wet in werking is getreden.

Vragen?
Heeft u over het bovenstaande vragen of wilt u meer weten over de gemeenschap van goederen of huwelijkse voorwaarden? Neem dan gerust contact met mij op.

Mr. Job Blok

terug naar overzicht