banner

Transformeren en herstemmen

De samenleving verandert constant en daarmee ook de vraag naar de gebruiksmogelijkheden van gebouwen en, in dat verband, de uitvoering van gebouwen.

Als bestaande gebouwen niet meer voldoen aan nieuwe gebruikerswensen en er betere alternatieven op de vastgoedmarkt zijn, is de kans groot dat gebouwen leeg komen te staan. Dat zie je heel goed bij kantoorgebouwen (ongeveer 6 miljoen m2 leegstand), maar ook is er leegstand van bedrijfsgebouwen voor industrie. Zelfs doet het zich voor bij monumenten en kerken.

Leeg laten staan zonder uitzicht op hernieuwd gebruik kan eigenlijk niet. Dat kost alleen maar geld. En het leidt tot verloedering, van zowel het gebouw zelf als van de omgeving. Vaak zijn gebouwen technisch nog lang niet afgeschreven, of is er sprake van culturele of architectonische waarde. Sloop staat dan in wezen gelijk met vernietiging van waarde. Een dilemma dus.

Al enige tijd wordt geprobeerd om te komen tot het transformeren van gebouwen naar andere gebruiksfuncties. Bijvoorbeeld van een kantoorfunctie naar woonappartementen. Bouwtechnisch is dat al een hele klus. Maar met alleen bouwtechniek ben je er niet. Want de uitvoering van bouwtechnische ingrepen moet in beginsel voldoen aan de meest recente regelgeving. En dat laat (het casco van) een bestaand gebouw vaak niet toe. Daar kunnen vergunningen dus op worden afgewezen. En dan het bestemmingsplan. Een woonfunctie correspondeert niet met een kantoorbestemming. Bovendien: woonappartementen in een kantorenwijk? Wordt daarmee voldaan aan de eis van “goede ruimtelijke ordening”?

De afgelopen vier jaren is er op het gebied van regelgeving best al het nodige aangepast en versoepelt om ruimte te geven voor mogelijkheden om te transformeren en te herbestemmen. Daarbij kan worden onderscheiden naar tijdelijk en permanent afwijken van bestaande regelgeving. Maar hoe je het ook bekijkt, transformeren en herbestemmen is een intensieve klus. Het vergt inzet, zorgvuldigheid, keuzes en creativiteit van alle betrokkenen en belanghebbenden. Het vergt beleid van zowel vastgoedeigenaren als van bestuurders. Petje af voor degenen die de handschoen opnemen. Als het aankomt op bestemmingsaanpassingen (herbestemmen) zal de bestuursrechter in beginsel de vrijheid van het overheidsbestuur respecteren en keuzes terughoudend toetsen.

terug naar overzicht